"VAPAAT MARKKINAT" pääoman masennustilassa!

Kreikka-paketti kalpenee tämän Kiinan tempun rinnalla

Kiina aikoo tukea osakemarkkinoita järisyttävällä summalla rahaa. Vapaista markkinoista on turha enää puhua.

17.7.2015

Taloussanomat–Bloomberg

Kiinan valtiollinen arvopaperikaupan rahoittaja CSF on saanut luvan ostaa osakkeita ja rahoittaa osakekauppaa 3 000 miljardilla juanilla (noin 445 miljardilla eurolla). Kyseessä on Kiinan valtion uusin yritys estää syöksy maan osakemarkkinoilla.
Asiasta kertoivat nimettömät lähteet uutistoimisto Bloombergille.

Lue myös nämä:

• Terveisiä Kiinasta: Kauppa seis jo 745 osakkeella

CSF (China Securities Financial Corp) lainaa tarvitsemansa rahat Kiinan keskuspankilta ja markkinoilta. Se voi ostaa rahoilla osakkeita suoraan tai lainata sitä eteenpäin osakevälittäjille, jotka puolestaan voivat lainata rahat edelleen piensijoittajille.
Käytännössä keskuspankki siis rahoittaa velalla tehtävää osakekauppaa.
Shanghain ja Shenzhenin pörsseissä tehdään jo nykyisellään poikkeuksellisen paljon kauppoja velkarahalla. Helsingin Sanomat (HS) kirjoitti tällä viikolla Macquarie Researchin 8,5 prosentin arviosta, kun esimerkiksi New Yorkin pörssissä velkarahalla tehdään vain 1,5–3 prosenttia kaupoista.
Velaksi ostettaessa osakkeet toimivat velan vakuutena. Jos osakkeiden arvo romahtaa, velkoja voi vaatia lisää vakuuksia. Jos niitä ei löydy, osakkeet voidaan myydä, mikä entisestään kiihdyttää kurssien laskua, HS kirjoitti.
CSF:n noin 445 miljardin summa on 25-kertainen verrattuna tukirahastoon, jonka kiinalaiset osakevälittäjät perustivat aiemmin heinäkuussa. CSF:n "ison singon" rinnalla kalpenee myös muun muassa Kreikan suunniteltu tukipaketti.
Osakevälittäjä Bocom Internationalin strategin mukaan on todennäköistä, että CSF ei käytä kaikkea tulivoimaansa, kunhan se saa markkinat vakuutetuksi kyvystään tarvittaessa pysäyttää kurssiromahdus.
– Tässä katsotaan kuka jänistää ensin. Toistaiseksi se tuntuu toimivan, strategi Hao Hong sanoi uutistoimisto Bloombergille.
Kiina on tänä kesänä tukenut osakemarkkinoita useilla muillakin toimilla. Isoja omistajia on kielletty myymästä osakkeita ja valtion laitoksia on määrätty ostotalkoisiin. Kaupankäynti on myös keskeytetty noin puolella osakkeista.
"VAPAAT MARKKINAT" pääoman maniatilassa!

48 miljardia euroa yhdessä päivässä - mikään firma ei ole kallistunut näin paljon yhdessä päivässä

Talouselämä

18.7.2015

Hakukonejätti Googlen osakkeiden hinnat kasvoivat äkillisesti perjantaina päivää sen jälkeen, kun yhtiö julkisti liikevoittonsa, kertoo CNBC.

Pörssin avautuessa Googlen osakkeiden markkina-arvo nousi 48 miljardia euroa, mikä on historian suurin yhden päivän aikana tapahtunut nousu osakeindeksien koostavan S&P Dow Jones Indicesin mkaan.
Googlen arvo kasvoi perjantaina aikana yhteensä noin 60,1 miljardia euroa.
 

Järjetön veivaus: Näin Kreikka riisutaan lopullisesti

Analyysi 

Ensin kreikkalaispankit kansallistettiin euromaiden rahoilla, ja nyt ne halutaan yksityistää euromaiden rahoilla. Tarpeettoman monimutkaisen yksityistämisohjelman tarkoituksena ei ole turvata Kreikan velanmaksukykyä, vaan irrottaa pankkien letkut valtiosta.

16.7.2015

Teemu Muhonen

Kreikan parlamentti hyväksi myöhään keskiviikkoiltana velkojien vaatimukset, joihin lukeutuu muun muassa kunnianhimoinen yksityistämispaketti. Sen ajatuksena on myydä Kreikan valtion omaisuutta 50 miljardin euron edestä ja käyttää rahat velkojen lyhentämiseen.
Euroryhmän puheenjohtajan Jeroen Dijsselbloemin mukaan merkittävimpiin myyntikohteisiin lukeutuvat "erittäin todennäköisesti" Kreikan suurimmat pankit. Ennen myymistä niiden taseisiin aiotaan kuitenkin pumpata ainakin 25 miljardin edestä euromaiden takaamaa pääomaa.

Velkojien suunnitelma on järjetön veivaus: kreikkalaispankit, jotka on kansallistettu euromaiden rahoilla, aiotaan nyt yksityistää euromaiden rahoilla, jotta Kreikan valtio saa rahaa maksaa euromaille rahat, jotka euromaat ovat lainanneet kreikkalaispankkien pääomittamiseen.
Lisämauste on se, että ketjussa euromaiden rahoja ei todellisuudessa välttämättä liiku missään vaiheessa mihinkään suuntaan.
Vaikka kuvio on sekava, kaksi asiaa näyttää selvältä: yksityistämisohjelman toteuttamisvaiheella ei ole mitään tekemistä vapaan markkinatalouden kanssa, eikä sen lopputuloksella ole mitään tekemistä Kreikan valtion maksukyvyn kanssa.

Pankit kansallistettiin euromaiden rahoilla

Jotta kreikkalaispankit voidaan yksityistää, niiden pitää ensin olla kansallistettuja. Ovatko ne sitä? Ulkomaisista valtamedioista saa etsiä kissojen ja koirien kanssa artikkeleita, joissa kerrottaisiin Kreikan suurten pankkien kansallistamisesta.
Vaikka asiasta on vaiettu, Kreikan neljä suurta eli "systeemisesti tärkeää" pankkia Pireus, Alpha, National Bank of Greece ja Eurobank todella on kansallistettu kolmen viime vuoden aikana. Pankkien omien sijoittajasivujen mukaan Kreikan valtion vakausmekanismilla (Hellenic Financial Stability Fund, HFSF) on kolmessa pankeista 60–70 prosentin omistusosuudet ja viimeisessä 35 prosentin osuus.
Valtiosta tuli pankkien suuromistaja, kun se alkoi pääomittaa niitä vuonna 2012. Pankkien pääoma oli koostunut suurilta osin Kreikan valtion velkakirjoista, ja kun ne menettivät arvonsa, valtio paikkasi pankkien taseisiin syntyneen ammottavan aukon.
Pankit eivät jääneet valtiolle velkaa, vaan pankkien saama uusi pääoma kuitattiin myöntämällä HFSF:lle suuria määriä pankkien uusia osakkeita.
Vaikka pankeista tuli Kreikan valtion omistamia, "rahat" pääomittamiseen lainasi HFSF:lle Euroopan rahoitusvakausväline ERVV, jolla on euromaiden täysi takaus. Kuten Taloussanomissa on aikaisemmin todettu, nämä ERVV:n lainaamat rahat ovat todellisuudessa "rahattomia velkakirjoja" eli käytännössä euromaiden myöntämiä takauksia.
ERVV:n seuraajan Euroopan vakausmekanismin EVM:n edustaja Wolfgang Proissl vahvistaa, että kaikki HFSF:lle myönnetyt 48 miljardia euroa ovat olleet rahattomia velkakirjoja.
Nyt nämä velkakirjat lienevät jo Euroopan keskuspankin hallussa, ja suurin osa kreikkalaispankkien pääomasta on pelkkää ilmaa. Pankkien ovet ovat kiinni kolmatta viikkoa, ja lisäksi uutistoimisto Bloombergin tietojen mukaan niiden lainoista "varovaisesti arvioiden" vähintään puolet ovat tuottamattomia.
Miksi kukaan haluaisi ostaa käytännössä kaatuneita pankkeja?

Hypoteettinen raha kiertää ympyrää

Euromaiden hypoteettisilla rahoilla kansallistetut pankit on myytävä, mutta koska ostajia olisi muuten mahdoton löytää, ne joudutaan nyt myös yksityistämään euromaiden rahoilla.
Euromaiden suunnitelman mukaan Kreikalle myönnettävästä kolmannesta lainapaketista puolet eli 25 miljardia ohjataan Kreikan pankkien pääomittamiseen. EVM saattaa hyvinkin kaivaa työkalupakistaan rahattomat velkakirjat.
EVM:n Wolfgang Proissl kertoo Taloussanomille keskiviikkona ennen Kreikan parlamentin äänestystä, että ehdotetut 25 miljardia "on mahdollista myöntää rahattomina velkakirjoina, mutta mitään ei ole vielä päätetty eikä uuden lainaohjelman tuleminen ole läheskään varmaa".
Joka tapauksessa euromaat aikovat keinotekoisesti kasata kansallistamiensa kreikkalaispankkien rauniot jälleen myyntikelpoisiksi. Jos pääomitus tehdään jälleen HFSF:n kautta, Kreikan valtion omistusosuudet pankeista saattavat nousta hetkeksi lähelle sataa prosenttia.
Vaikka omistukset saataisiinkin velkojien suunnitelman mukaisesti myytyä sijoittajille, Kreikka saisi yksityistämisrahastoon todennäköisesti vain murto-osan siitä summasta, jolla se on pankkeja pääomittanut.
Jos pankit myydään, valtio menettää kaikki oikeudet pankkien mahdollisista tulevista voitoista. Se jää kuitenkin pääomittamisesta edelleen velkaa ERVV:lle ja saa päälle vielä EVM:n uudet velat.
Kreikan velanmaksukyvyn kannalta voisikin olla järkevämpää jättää pankit valtion omistukseen ja myydä niitä pala kerrallaan vuosien päästä, jolloin niiden arvo voisi parhaimmillaan olla huomattavasti nykyistä korkeampi. Yksityisohjelmassa vaikuttaa kuitenkin olevan kyse ensisijaisesti muista asioista kuin velanmaksukyvystä.

Neuvotteluissa raha on sivuseikka

Jos Kreikan pankkeja olisi haluttu pääomittaa kuntoon vain rahoitusjärjestelmän vakauden ylläpitämiseksi, pääomittaminen olisi ollut helppo aloittaa koska tahansa.
ERVV:ssä oli nimittäin kesäkuun loppuun saakka jäljellä 11 miljardin edestä käyttämättömiä kreikkalaispankeille korvamerkattuja velkakirjoja. Ne jäivät käyttämättä, koska rahoitusohjelma loppui "eikä käyttämättömiä velkakirjoja tarvittu".
EVM:n Wolfgang Proissl ei halua kommentoida sitä, miksi vielä pari viikkoa sitten Kreikan pankit eivät tarvinneet taseisiinsa 11:tä miljardia, mutta nyt ne tarvitsevat ainakin 25 miljardia.
Näyttää siltä, että pankkien vakavaraisuuden vahvistamisen ja Kreikan maksukyvyn parantamisen sijaan velkojien tarpeettoman monimutkaisen suunnitelman tarkoituksena on katkaista kreikkalaispankkien ja valtion siteet lopullisesti.
Toki esimerkiksi suunniteltu infrastruktuurin yksityistäminenkin on Kreikan valtion riisumista, mutta pankkien rooli on yksityistämisohjelmassa erityisen merkityksellinen: niin kauan kuin hallitus pystyy edes jossain määrin pitämään pankkeja näpeissään, se pystyy haraamaan niiden alas ajamista ja esimerkiksi kansalaisten talletuksiin kajoamista vastaan.
On hyvä muistaa, että Kreikan suurimmilla velkojilla kuten euromailla on takanaan keskuspankki, joka pystyy tarvittaessa luomaan rahaa. Siksi ne eivät neuvottele ensisijaisesti rahasta, vaan politiikasta.
Euromaiden johtajien poliittinen tahto on tehdä euroalueen taloudesta markkinaehtoisempi – vaati se kuinka paljon pakottamista tahansa.

"Eurooppa ja USA ovat juuttuneet menneisyyteen"!

Ian Goldin toimiessaan Maailmanpankin varajohtajana 2004.

Ympäri maailmaa politiikkaa yritetään yhä tehdä kansallisvaltioiden ikivanhoista poteroista, vaikka hyvän tulevaisuuden takaaminen vaatii ennen kaikkea ylikansallista päätöksentekoa.

5.7.2015

Teemu Muhonen

Kalastajatorpalla pidettävään eurooppalaisten bisnesjohtajien EBLC-konferenssiin ei toimittajilla ole asiaa, mutta Taloussanomat sai mahdollisuuden jututtaa yhtä arvovaltaista vierasta.
Oxfordin yliopiston globalisaatioprofessori ja Maailmanpankin entinen varapääjohtaja Ian Goldin on juuri saapunut lentokentältä hotellille ja katselee konferenssikeskuksen terassilta, kuinka suomalaiset polskivat Munkkiniemen uimarannalla alle 15-asteisessa merivedessä.

Lue myös nämä:

– Rohkeita ihmisiä, kun uskaltautuvat noin kylmään veteen, Etelä-Afrikassa syntynyt Goldin ihastelee.
Jos häntä on uskominen, kylmään veteen saattavat pian joutua kaikki muutkin. Goldin kuvaa maailmaa valtameren laineilla keikkuvaksi laivaksi, jolla ei tällä hetkellä ole kapteenia.
Yhdysvaltojen asema koko maailman johtajana on mennyttä aikaa. Maalla ei ole enää taloudellisia tai sotilaallisia edellytyksiä pitää hegemoniaansa yllä, Goldin sanoo.
Vetäytyessään maa jättää maailmanpolitiikan näyttämölle valtatyhjiön.
– On selvää, että Yhdysvallat on tehnyt viimeisten vuosikymmenten aikana lukemattomia virheitä. Siitä huolimatta se on kantanut johtajan viittaa, jota ei nyt kanna kukaan.
Valtiot eivät pysty ratkaisemaan ongelmiaan itse
Globalisaatioprofessorin mukaan ylikansallisia päätöksiä tarvittaisiin nyt enemmän kuin koskaan. Viimeisten kahden vuosikymmenen maailmanlaajuinen integraatio on luonut ennennäkemättömän määrän hyvinvointia, mutta se on tuonut vanavedessään kasan ratkaistavia ongelmia.
Saasteet, luonnonvarojen kuluminen, ilmastonmuutos, kyberturvallisuus ja talouden suuret kehityskulut ovat asioita, jotka pitää ratkaista ylikansallisesti. Tällä hetkellä kaikki kapteenittoman laivan matkustajat kuitenkin ovat vetäytymässä omiin hytteihinsä, Goldin sanoo.
– Valtiot yrittävät yhä kansallisen demokratian keinoin ratkaista asioita, joihin ne eivät todellisuudessa voi vaikuttaa mitenkään.
Goldinin mukaan sekä Yhdysvallat että Eurooppa ovat juuttuneet illuusioon menneiden vuosikymmenten länsikeskeisyydestä. Euroopan osuus maailman kulutuksesta on enää reilut kymmenen prosenttia, kun se parhaimmillaan oli yli kolmannes.
– Tämä on 2010-luvun ympäröivä todellisuus, mutta esimerkiksi Iso-Britanniassa ja monissa muissa Euroopan maissa sitä ei ole haluttu hyväksyä. Poliittisissa puheissa eletään yhä 60- ja 70-lukujen maailmassa.
"Rahaliitto ei ole korvaamaton"
Arvostelustaan huolimatta Goldin pitää Euroopan unionia suurena menestystarinana, jonka merkitystä ei aina ymmärretä.
Taloudellinen integraatio on tuonut rauhan maanosaan, joka oli rauhaton hyvin pitkään. Professori ei ole lainkaan huolissaan siitä, että EU olisi hajoamassa. Hänen mukaansa sillä on tällä hetkellä ongelma Kreikan kanssa, mutta edes Kreikan lähteminen rahaliitosta ei tarkoittaisi Eurooppa-projektin kariutumista.
– Rahaliitto on tärkeä osa Euroopan yhdentymistä, mutta se ei ole korvaamaton, Goldin toteaa.
Hän sanoo, että taloudellista integroitumista voi tapahtua myös ilman rahaliittoa. Maailman suurimmaksi taloudeksi noussut Kiina tekee yhä enemmän taloudellista yhteistyötä eri valtioiden kanssa ja sitoo itseään koko maailmantalouden kehitykseen.
Goldin kuvaa Kiinan globalisoitumisen tapaa terveeksi ja koko maailman kannalta lupaavaksi.
Uutta Bretton Woodsia ei tule
Globalisaatioprofessori painottaa, että ylikansallista yhteistyötä on lisättävä. Hän on kuitenkin varovainen arvioidessaan, miten suuria maailmanlaajuisia päätöksiä pitäisi käytännössä tehdä.
Goldinin entinen työpaikka Maailmanpankki oli IMF:n ohella toinen merkittävistä instituutioista, jotka perustettiin toisen maailmansodan ja vuoden 1944 Bretton Woodsin kokouksen jälkeen. Bretton Woodsissa sodan voittajavaltiot määrittelivät maailmantaloudelle uuden perustan. Olisiko nyt aika pitää samantyylinen kokous kaikkien maailman valtioiden kesken?
Goldin ei pidä ajatusta realistisena.
– Bretton Woodsissa oli kyse siitä, että noin 12 valkoista miestä sulkeutui huoneeseen polttamaan sikareita ja päättämään, miten maailmaa pyöritetään seuraavat kolme vuosikymmentä. Nykyisissä maailmanlaajuisissa konferensseissa 32 000 ihmistä puhuu keskenään paljon, eikä kukaan päätä mitään.
Puolituntinen haastattelu on nopeasti ohi. Vielä lopuksi Goldin toteaa olevansa hyvin optimisten tulevaisuuden suhteen ja painottaa yrityselämän tärkeää roolia taloudellisen ja sosiaalisen integraation moottorina.
Sitten hän kiirehtii Jorma Ollilan isännöimään konferenssiin, jonka osallistujia ei lasketa tuhansissa vaan kymmenissä. Tilaisuuden aiheena on "Uusi pelottava maailma: kuinka tehdä bisnestä maailmassa, jossa ei ole järjestystä?".
Sunnuntaina Helsingissä puolestaan alkaa Euroopan turvallisuus- ja yhteistyöjärjestön Etyjin kokous. Suomen välit toiseksi suurimpaan kauppakumppaniin Venäjään kiristyivät kokouksen alla, koska useat maan valtuustoon kuuluvat kansanedustajat ovat EU:n asettamassa matkustuskiellossa eikä heitä päästetä Helsinkiin.

“Peloton dollari” ja talouden kuplat maailmanvelan kartalla

Dollarin ja euron välinen ero on enää muutaman sentin suuruinen. Tällaista tapahtuu ensimmäistä kertaa sitten vuoden 2002 jälkeen. Tämä huolestuttaa yrityksiä, etenkin vientiteollisuutta, muttei kansantalouden päättäjiä, jotka esiintyvät itsevarmoina ja vakuuttuneita valoisasta USA:n talouden tulevaisuudesta. Talousministeri Jacob Lew sanoi, että vahva dollari palvelee Yhdysvaltain intressejä. Liittovaltion keskuspankin, Fed’n pääjohtaja Janet Yellen kertoi, että vahva dollari “heijastaa amerikkalaisen talouden vahvuutta”. Kansainvälisellä areenalla dollarin asema toki heijasti USA:n kansantalouden hegemonista roolia vuosikymmenien ajan. Se ei oikeuta USA:n talouden eliitin tämän hetken mahtailevaa asennetta.
“Dollarin vahvuus on ylimitoitettu”, sanoi valuuttamylleryksiä tutkiva Peterson Instituutin William Cline. Vuonna 1971 hän työskenteli talousministeriössä, jolloin Nixon ilmoitti, että dollarin vaihdettavuus ei ole enää voimassa. Silloin dollarin arvo kultaan nähden romahti. Nyt dollari on vahvistunut kokonaiset 29 prosenttia euroon nähden. Jos dollari vahvistuu vielä, tämä voi kasvattaa työttömyysastetta, vähentää vientiä ja nostattaa inflaatiota, mikäli tuontitavarat ovat kotimaassa tuotettuja halvempia. Fedin johdon ykköstavoite on houkutella aikaisempien elvytysten yhteydessä levinneitä pääomia takaisin Yhdysvaltoihin. Tämä tapahtuu siksi että valtion velkakattoa on nostettu kahdesti eikä enää painamalla dollareita pysty pitämään markkinavoimia tyytyväisinä. Houkuttelemalla Yhdysvaltoihin pääomia vahvalla dollarilla, siirtää kriisin paineet Europpaan, joka jo kärsii lamasta, työttömyydestä ja elää deflaation painajaista.
Dollarin vahvistuminen ei tarkoita missään nimessä kansantalouden dynamiikan voimistumista. Itsevarmasta otteestaan huolimatta Fedin johto pelkäsi, että dollarin vahvistumien entisestään voisi osoittautua kohtalokkaaksi. Sen vuoksi se siirsi kesään päätöksen koron nostosta. Epäröinti on vahvistanut euroa kahdessa viikossa kolme prosenttia. Dollari vahvistuu siitäkin, että dollarien pumppaaminen markkinoille on kiristynyt aikaisempaan verrattuna samalla, kun muita valuuttoja (esim. euroja) painetaan täysillä. Suhteessa tuottoihin kustannukset laskevat maissa, joissa on heikko valuutta. Tämä parantaa näiden maiden kilpailukykyä suhteessa Yhdysvaltoihin. Vastaavasti vahva dollari parantaa amerikkalaisten ostovoimaa. Kyky ostaa ja kuluttaminen taasen kiihdyttävät inflaatiota. Heikko euro auttaa vientiyrityksiä, mutta heikentää ostovoimaa ja kulutusta, mikä vaikuttaa lamaa vahvistavasti.
Varainhoitotalot varoittavat Wall Streetin alamäestä lähitulevaisuudessa. Heikentyneet talousnäkymät ovat johtaneet kansainvälisten pörssiyhtiöiden tulosennusteiden laskuun. Sen seurauksena varoitetaan osakkeidenkin voivan kääntyä alasyöksyyn. Samoilla linjoilla ovat myös Bloombergin asiantuntijat. Myös yksityisen sektorin työpaikkojen lisäys on ollut hitainta puoleentoista vuoteen. Vientialojen notkahdus näkyy kauttaaltaan kansantaloudessa. Työttömyysprosentit lakkasivat laskemasta. Työttömyyttä olisi enemmän, jollei runsaasti täyspäiväisiä työpaikkoja olisi korvattu osa-aikatyöllä. Vielä yksi syy, joka pitää työttömyysprosentit näennäisesti alhaalla on se, että viime aikoina työvoimaan kuuluva 62,7 prosenttia kansasta on laskenut kolme kertaa saavuttaen 1970-luvun loppupuolen tason.

Talouskuplien valtameressä

Liekki, joka sytytti kapitalismin kriisin ruutitynnyrin, oli asuntomarkkinoiden kupla Yhdysvalloissa kesällä 2007. Historiallinen opetus tämän kriisin hoitamisesta on motossa: ”mikä ei ole ratkaistavissa, pitää siirtää eri tasolle”. Näin sovellettiin ratkaisemattomia ristiriitoja. Kun yksi kupla puhkesi, se paikattiin paisuttamalla useita uusia. Tämä jatkuu siihen asti kunnes kuplia rupeaa puhkeamaan samanaikaisesti. Fiktiivisten arvojen kuplien puhkeaminen nollasi niiden osakkeiden arvon, mikä sai pankit suuriin vaikeuksiin. Näin meni vararikkoon suurin investointipankki Lehman Brothers.
Valtiot alkoivat mahtavat pelastusrallit pumppaamalla pankeille myyttisiä summia kuplarahoja. Prosessi aiheutti historian suurimman valtioiden velkaantumiseen. Näin syntyi valtiovelkojen kupla. Kaikki valtiot ovat velkaa, vain harva niistä on velkojia. Kaikki on velkaa markkinoille, tälle kasvottomalle ”jumalalle”, jota kaikki palvoo ja uhraa omia kansalaisiaan lepyttääkseen sitä silloin kun se saattaa suuttua jollekin.
Markkinat ovat ne voimat, joiden käsissä on pääomia, jotka eivät kykene ammentamaan tuottoa tuotannosta ja pelaavat kasinoa keinottelemalla. Tästä syntyy ns. pääomien kupla. Kyseessä on liikapääomaa, ts. pääomia, jotka eivät kykene kasautumaan. Ja niin kuin David Harvey määritteli, kyseessä on ”pääoman ylijäämän imeytymisen ongelma”. Siksi tämä taloustoiminta tapahtuu yksinomaan rahan sfääreissä. Tämä taasen kuulostaa finanssikuplalta.
Kun valtio tarvitsee rahaa, se painaa ja myy velkakirjoja. Markkinat ostavat niitä tietyllä korolla. Jos valtion luottoluokitus laskee, korot nousevat. Näin syntyy korkopyramidi, käytännössä korkokupla. Velkakirjoja myytiin myös silloin kun keskuspankit halusivat laajentaa taseitaan. Näissä kaupoissa monella sijoittajalla jäi käteen vain ns. negatiivisia tuottoja. Korko siis laskee pakkasen puolelle. Edes 1930-luvulla korot eivät laskeneet alle nollan. Kyseistä Ilmiötä aiheuttaa korkomarkkinoiden kupla.


Velkaantumisen maailmankartta

Kuplia ei ole vain valtioiden velkaantumisessa. Pelkästään viime vuonna yksinomaan USA:n yksityiset yritykset saavuttivat hämmästyttävän 1 430 000 000 000 dollarin lainatason. Tämä on 27 prosenttia enemmän kuin kuplien luvattuna vuotena 2007. USA:n elpyminen perustui Fedin syöttämiin miljardeihin, jotka eivät sijoittuneet reaalitalouteen, vaan sektoreihin, jotka kasvattivat kuplia. Yksi niistä on energiakupla. Sen puhkeaminen saa öljyhinnan romahtamaan. Seuraavaksi häämöttää teknologia-alan kuplan puhkeaminen. Miljardööri spekulaattori Mark Cuban mielestä, nykyinen teknologiakupla on huomattavasti paljon suurempi ja pahempi kuin vuoden 2000 teknologiakupla.
Osakemarkkinoiden arvot ovat kasvaneet tasaisesti siitä lähtien kun ne taittuivat maaliskuussa 2009. ”S&P 500” –osakearvo on paisunut uskomattomat 200 prosenttia, ja Nasdaq rikkoi 5000 pisteen rajan. Samaan malliin on noteerattu monien muidenkin suuryritysten osakemarkkinat maailman mahtavimmissa pörssitaloissa. Yhtä aikaa kun kansantaloudet sinnittelevät laman, velkaantumisen ja korkean työttömyyden kiusauksissa, monikansalliset yritykset paisuttavat osakkeidensa kuplia. Pörssikuplan puhkeaminen voisi jälleen kerran osoittautua armonlaukaukseksi kapitalismin ohimolla.
Spiegel-lehti piirsi kartan maista, joilla on suurimpia velkoja ja ovat muuttaneet sitä kupliksi. Puna-alueen vyöhykkeellä on maita, joiden velka on suuri suhteessa bkt:seen. Tähän kategoriaan kuuluvat Kreikan kaltaisten lilliputtimaiden lisäksi, myös jättimaita kuten USA, Kanada, Britannia, Ranska, Espanja, Italia tai Brasilia.
Vuodesta 2007 tähän päivään, kapitalismi on hoitanut jollain tavalla kriisin oireita. Kriisin syihin kapitalismi ei kykene puuttumaan. Niiden radikaali poistaminen edellyttää kapitalismin rajojen ja raamien rikkomista, toisin sanoen järjestelmän kumoamista.

Dimitris Mizaras

امپراطوری شرم

ژان زیگلر

نویسندهٔ بنام و گزارشگر مسائل تغذیه در سازمان ملل متحد

 

 

ما امروز شاهد جنبشی هولناک برای فئودالیزه کردن دیگربارهٔ دنیا و به‌زیر سلطه درآوردن منظم خلق‏های نیم‌کرهٔ جنوبی توسط شرکت‏های بزرگ فراملیتی هستیم. در این رابطه، دو سلاح کشتار جمعی عمل می‏کند: بدهی‏های خارجی و گرسنگی. نخستین سلاح، دولت‏ها را مجبور می‏کند از حاکمیت خود صرف‏نظر کنند و دومین سلاح ـــ که از وجود نخستین سرچشمه می‏گیرد ـــ خلق رو به‌مرگ را وا می‏دارد تا از آزادی خود چشم بپوشد. بلی، این امپراطوری شرم است که به گونه‌ای پنهانی خود را روی کرهٔ زمین جا داده است.(مترجم)

 

تاریکی غلیظ بود و ماه پنهان. باد با سرعت ١٠٠ کیلومتر در ساعت می‏وزید. موج‏هایی را به بلندی ده متر برپا می‏کرد و با سر و صدایی وحشتناک آن‏ها را روی قایقی چوبی می‏کوبید؛ قایقی که ده روز پیش از آن خلیج کوچکی را در سواحل موریتانی با ١٠١ سرنشین پناهندهٔ آفریقایی ترک کرده بود. به‌گونه‌ای معجزه‌آسا، توفان قایق را روی صخره‌ای از ساحل المدانو واقع در جزیره‌ای کوچک از مجمع الجزایر قناری بزرگ، کوبید. در میان زنده‌ماندگان مبهوت، مأموران پلیس دریایی اسپانیا، جسد یک زن و سه نوجوان را در ته قایق یافتند که از گرسنگی و تشنگی مرده بودند. ‏

 

چند کیلومتر آن‌سوی‌تر، در همان شب، یک کرجی در ساحل ال‌هیررو به گل نشست. در این کرجی، ۶۰ مرد، ١٧ کودک و ٧ زن قرار داشتند که شبح‌گونه و تلوتلو خوران در مرز اغماء بر روی ساحل در غلتیدند.

 

در همان زمان، ولی این بار در دریای مدیترانه، رویداد غم‌انگیز دیگری در حال رخ دادن بود. در ۱۵۰ کیلومتری جنوب مالت، یک هواپیمای نگهبان سازمان «فرونتکس»، قایقی را ردیابی کرد که با ۵۳ سرنشین بیش از حد پر شده و احتمالاً در اثر خرابی موتور از مسیر خود خارج گشته بود و با امواج به این سو و آن سو پرت می‏شد. دوربین‏های این هواپیما توانسته بودند در داخل قایق نام‏برده حضور زنان و کودکان را مشاهده کنند. خلبان بلافاصله این مطلب را به مقامات مالت گزارش کرد.

 

مقامات مربوط به بهانهٔ این‌که قایق در منطقهٔ ردیابی و نجات‏دهی لیبی قرار دارد از مداخله خودداری کردند.خانم لورا بالدینی، نمایندهٔ کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل دخالت کرد و از مقامات مالت خواست یک کشتی نجات به‌سمت قایق فرستاده شود. دلیلی که آورد این بود. «پیشترها، قایق‏هایی که در دریای مدیترانه از مسیر خود خارج می‏شدند، به‌مدت ٢٠ روز سرگردان می‏ماندند.»

 

ولی چیزی تغییر نکرد.

 

اروپا از جای خود تکان نخورد.

 

و دیگر کوچک‏ترین اثری از قایق نام‏برده پیدا نشد….

 

چند هفته پیش از آن، زورقی که در آن صد تایی پناهندهٔ گرسنگی از آفریقا سوار بودند می‏کوشید به سواحل جزایر قناری نزدیک شود. زورق در سواحل سنگال غرق شد. فقط دو نفر نجات یافتند.

 

روز ٢٨ سپتامبر ۲۰۰۵، سربازان اسپانیایی ۵ جوان آفریقائی را که می‏کوشیدند از حصار برق‏ داری که در بالای آن سیم خاردار نصب شده بود عبور کنند، با گلوله و از نزدیک کشتند و ۶ جوان سیاه‌پوست دیگر را در شرایط مشابه به‌قتل رساندند.

 

هزاران آفریقایی، از جمله زنان و کودکان، در جلوی حصار «ملییا دِ سئوتا»، در سرزمینی خشک و کوهستانی چادر زده بودند. به دستور بازرسی بروکسل، افراد پلیس مراکش آفریقایی‏ها را به بیابان‏های صحرا می‏رانند.

 

بدون آب و غذا.

 

صدها نفر از آنان و شاید هم هزاران نفرشان در میان صخره‏ها و ماسه‏های بیابان تلف می‏شوند.

 

چند نفر از این جوانان آفریقایی با خطر از دست دادن زندگی‏شان هر ساله کشورهایشان را ترک می‏کنند تا شاید به اروپا برسند؟ تخمین زده می‏شود که هر ساله دو میلیون نفر می‏کوشند به‌گونه‌ای غیرقانونی وارد خاک اروپا شوند و که از این شمار تقریباً دو هزار نفر در دریای مدیترانه و همین شمار نیز در جبل‌الطارق پس از ترک مراکش یا برای رسیدن به جزایر قناری پس از ترک موریتانی و سنگال از بین می‏روند.

 

بر اساس برآورد دولت اسپانیا، در سال ۲۰۰۶، ۴۷ هزار و ۶۸۵ پناهندهٔ غیرقانونی آفریقایی به سواحل اسپانیا وارد شده بودند. به این شمار باید ۲۳ هزار و ۱۵۱ پناهندهٔ غیرقانونی را که پس از ترک لیبی یا تونس به ایتالیا یا مالت رسیده‌اند نیز افزود. پناهنده‏های دیگری نیز می‏کوشند با گذر از ترکیه یا مصر، به سواحل آدریاتیک ایتالیا برسند. آقای «مارکو نیسکالا»، دبیر کل فدراسیون بین‌المللی سازمان صلیب سرخ و هلال احمر می‏گوید: «این بحرانی است که کاملاً بی سر و صدا می‏گذرد. نه‌تنها هیچ‌کس به داد این افراد که درمانده‌اند، نمی‏رسد، بلکه حتی سازمانی وجود ندارد که از این رویدادهای غم‌انگیز روزانه آمارگیری کند.»

 

پناهندگان گرسنگی آفریقایی ازطریق دریا، در اثر شرایط ویژه‌ای، که آن هم از بین رفتن شتابندهٔ جوامع صیادان سواحل اقیانوس اطلس و مدیترانهٔ قارهٔ آفریقا است، افزایش می‏یابند. این امر به‌علت فروش حق و حقوق صید به شرکت‏های خارجی توسط دولت‏های آفریقایی است. کشتی ـ کارخانه‏های صیادی ژاپنی، کانادائی، پرتغالی، فرانسوی، دانمارکی و غیره آب‏های ساحلی را نابود می‏کنند. صیادان خانه‌خراب شده که در بدبختی فرو رفته‌اند، ناامید و خلع‌سلاح شده در برابر شکارچیان، قایق‏هایشان را به خریداران مافیایی به ثمن بخس می‏فروشند، یا خود به مسافرکشان دریایی بدل می‏شوند. ولی این قایق‏ها که برای صید در آب‏های ساحلی ساخته شده، معمولا برای دریانوردی در وسط اقیانوس نامناسب است.

 

اندکی کمتر از یک میلیارد انسان در آفریقا زندگی می‏کنند.‏ در فاصلهٔ سال‏های ١٩٧٢ و ٢٠٠٢، شمار آفریقایی‏هایی که دچار سوء‌تغذیهٔ شدید و مداوم بوده‌اند، از ٨١ به ٢٠٣ میلیون نفر افزایش یافته است.

 

چرا؟ دلایل این وضعیت بی‌شمار است. عمده‏ترین آن‏ها، از سیاست کشاورزی مشترک اتحادیهٔ اروپا ناشی می‏شود.

 

در سال ۲۰۰۶، کشورهای پیشرفتهٔ صنعتی در چارچوب سازمان تجارت و توسعهٔ اقتصادی، به کشاورزان و دامداران خود بیش از ۳۵۰ میلیارد دلار یارانه برای تولید و صادرات اعطا کرده‌اند. اتحادیه اروپا، به ویژه در آفریقا، سیاست دامپینگ کشاورزی را با وقاحت و گستاخی بی‌خللی اجرا می‏کند. این سیاست، تخریب روش‌مند کشاورزی‏های پرورشی آفریقایی را در پی دارد.

 

اگر برای نمونه «سانداگا»، یعنی بزرگ‏ترین بازار مواد مصرفی معمولی آفریقای غربی، را در نظر بگیریم، دنیایی را در قلب داکار می‏یابیم پر سر و صدا، رنگین، با عطریات بسیار و شگفت‌انگیز. خانم‏های خانه‌دار می‏توانند در آن‏جا و بر حسب فصل، سبزیجات و میوه‏های پرتغالی، فرانسوی، اسپانیایی، ایتالیایی، یونانی و غیره را با یک‌سوم یا نیمی از بهای مواد مشابه بومی خریداری کنند. در حالی که چند کیلومتر دورتر از آن محل، در زیر آفتابی سوزان، یک روستایی «ولوف»، به همراه همسر و فرزندانش، با روزی ۱۵ ساعت کار، کوچک‏ترین اقبالی برای به‏دست آوردن حداقل درآمد آبرومندانه را ندارد.

 

٣٧ کشور از ۳۷ کشور آفریقا کاملاً کشاورزی هستند.

 

کمتر موجودات انسانی روی کره زمین در شرایطی تا این اندازه سخت، همانند روستاییان آفریقایی «ولوف» در سنگال، «بامبارا» در مالی، «موسی» در بورکینا فاسو یا «باشی» در کیوو کار می‏کنند.

 

سیاست دامپینگ کشاورزی اروپا، زندگی آن‏ها و فرزندانشان را نابود می‏کند.

 

* * *

 

برای دفاع از اروپا در برابر پناهندگان گرسنگی، اتحادیهٔ اروپا یک سازمان نظامی و نیمه‌مخفی را به‏‌نام «فرونتکس» ایجاد کرده است. این سازمان از «مرزهای خارجی» اروپا، یعنی مرزهای برون‌قاره‌ای اروپا، محافظت می‏کند. سازمان نام‏برده دارای کشتی‏های راه‌بند سریع‏السیر و مسلح برای مداخله در وسط دریا، هلی‌کوپترهای جنگی، ناوگان‏هایی شامل هواپیماهای ردیاب مجهز به رادار، ماهواره و وسایل پیچیدهٔ الکترونیکی برای محافظت از راه دور می‏باشد. «فرونتکس» هم‏چنین در خاک افریقا دارای «اردوگاه‏های پذیرایی» است که در آن‏ها پناهندگان گرسنگی را که از آفریقای مرکزی، شرقی یا جنوبی، از چاد، جمهوری دموکراتیک کنگو، بوروندی، کامرون، اریتره، مالاوی، زیمباوه یا از کشورهای دیگر می‏آیند، نگه می‏دارد.

 

اغلب این پناهندگان به‌مدت یک یا دو سال از میان قارهٔ آفریقا راه می‏پیمایند، و در حالی که به کمک تدابیر گوناگون زندگی خود را می‏گذرانند، از مرزها عبور می‏کنند و می‏کوشند تا به سواحل نزدیک شوند. در چنین حالتی است که مأموران «فرونتکس» یا همکاران محلی سازمان نام‏برده که مأموریت دارند از نزدیک شدن آنان به بنادر مدیترانه یا اقیانوس اطلس جلوگیری کنند، راه را بر آنان می‏بندند.

 

از آن‏جایی که «فرونتکش» مبالغ قابل‌توجهی به دولت‏های آفریقایی می‏پردازد، کمتر دولتی است که برپا ساختن چنین اردوگاه‏هایی را نپذیرد.

 

ولی کشور الجزیره آبرو را حفظ کرده است.

 

پرزیدنت «عبدالعزیز بوتفیکا» گفت: «ما ایجاد این اردوگاها را نمی‏پذیریم. ما هرگز زندانبانان برادرانمان نخواهیم بود.»

 

دورویی کمیسرهای بروکسل نفرت‌انگیز است: از یک‌سو آن‏ها گرسنگی را در آفریقا سازمان می‏دهند و از دیگر سو، پناهندگان گرسنگی را به بزه‏کاری متهم می‏کنند.

 

«امیناتا ترائوره» چکیدهٔ وضعیت را به‌شکل زیر بیان می‏کند: «ابزار انسانی، مالی و تکنولوژیکی که اروپای ٢٧ کشوری علیه موج پناهندگان آفریقایی به‏کار می‏برد، در واقع ابزاری است برای یک جنگ تمام عیار بین این قدرت جهانی و جوانان آفریقایی روستایی یا شهری بی‌دفاع که حق‌شان به داشتن آموزش و پرورش، اطلاعات اقتصادی، کار و تغذیه در کشور مبدأشان به‌علت تنظیم‏های ساختاری زیر پا گداشته شده است. آنان قربانیان تصمیم‌گیری‏های اقتصاد کلان هستند که به‌هیچ وجه مسؤولیتی در آن ندارند و هنگامی که در پی یافتن راه حلی از طریق مهاجرت هستند، رانده می‏شوند، تحت تعقیب قرار می‏گیرند و تحقیر می‏شوند. کشته‌شدگان، زخمی‏ها و معلولین رویدادهای «سئوتا دِ ملییا» در سال ۲۰۰۵، هم‏چنان هزاران جسدی که هر ماهه بر روی سواحل موریتانی، جزایر قناری، لامپدوسا یا سواحل دیگر پیدا می‏شود، کشتی‌شکستگان اجباری و متهم به بزه‏کاری هستند.»

 

در ماه ژوئن سال ٢٠٠٧، شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد چهارمین نشست خود را در کاخ ملل در ژنو برگزار کرد. در روز دوشنبه ١١ ژوئن، شورا پیشنهاد اعطای حق رانده‌نشدن موقت را به پناهندگان بررسی می‏کند. در این‏جا پرانتزی باز می‏کنم: باید اختلاف بین پناهندگان اقتصادی و پناهندگان گرسنگی را تدقیق کرد. پناهندگان اقتصادی کسانی هستند که به «میل» خود مهاجرت می‏کنند در حالی که پناهندگان گرسنگی به‌علت «نیاز» فرار می‏کنند.

 

«نیاز» در حقوق بین‌المللی مفهومی است کاملاً شناخته شده که در حقوق اغلب کشورها نیز وجود دارد. نمونه: آمبولانسی که با سرعتی بیش از حد مجاز می‏راند تا هرچه سریع‏تر خود را به یک زخمی برساند و با این عملش چندین مقررات راهنمایی و رانندگی را زیر پا می‏گذارد، در حالت «نیاز» قرار دارد. تخطی آمبولانس از مقررات راهنمایی و رانندگی در نظر گرفته نمی‏شود.

 

پناهندهٔ گرسنگی نیز به‌همین ترتیب است: برنامهٔ تغذیهٔ جهانی، ماه به ماه، مناطقی از کرهٔ زمین را که در پی وقوع فاجعه‏های طبیعی (خشک‌سالی، هجوم ملخ و غیره) یا انسانی دیگر امکان هیچ‌گونه بقا در آن‏ها وجود ندارد مشخص می‏کند.

 

حالت نیاز را می‏توان به‌گونه‌ای عینی زیر نظارت قرار داد.

 

فرد گرسنه باید برای زنده ماندن از مرزها عبور کند. او این کار را به‌گونه‌ای غیرقانونی انجام می‏دهد. غیرقانونی بودن به‌علت نیاز لغو می‏شود.

 

در حال حاضر، هیچ‌گونه ابزاری در حقوق بین‌المللی وجود ندارد که به پناهندگان گرسنگی امکان «اتهام زدایی از بزه‏کاری» را بدهد.

 

کنوانسیون سازمان ملل مربوط به پناهندگان، در سال ۱۹۵۱ حق پناهندگی را فقط برای افرادی قائل شده است که به‌دلایل نژادی، مذهبی یا سیاسی تحت ستم قرار داشته باشند. و اما دربارهٔ کنوانسیون مربوط به حفاظت مهاجران، که مسائل آن بر عهدهٔ دفتر بین‌المللی کار است (و نه بر عهدهٔ کمیساریای عالی سازمان ملل متحد برای پناهندگان)، هیچ‌یک از مفاد آن امکان اتهام‌زدایی از پناهندگان گرسنگی را نمی‏دهد. تنها مقامی که حق قانون‌گذاری را در این مورد دارد، شورای حقوق بشر سازمان ملل است که از ۴۷ دولت منتخب از سوی مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک، برحسب قارهٔ مورد نظر به‌مدت سه سال قابل تمدید، تشکیل شده است.

 

روز ١١ ژوئن ٢٠٠٧، ساعت ١٨، سالن شماره ٢٢ در ساختمان شرقی الحاقی به کاخ سازمان ملل مملو از آدم و بیش از اندازه گرم. دستور روز دربارهٔ پیشنهاد ایجاد حق پناهندگی موقت برای پناهندگان گرسنگی است.

 

خانم «آنکه کونراد»، به‌نام اتحادیهٔ اروپا، از طرح مسأله خودداری کرد.

 

در امپراطوری شرم، که توسط کمبودی‏های سازمان‌داده شده حکومت می‏شود، جنگ، دیگر گاه به‌گاه نیست بلکه دائمی شده است؛ دیگر یک بحران یا یک بیماری را تشکیل نمی‏دهد بلکه امری طبیعی محسوب می‏شود؛ دیگر آن‌گونه که «هورک‌هایمر» می‏گفت، پنهان شدن عقل و درایت نیست، بلکه دلیل وجودی امپراطوری است. اربابان جنگ اقتصادی، سیاره را به تحمل ناروای قربانی‏های پرهزینه وا می‏دارند. آن‏ها به قدرت هنجاری دولت‏ها حمله می‏کنند، حاکمیت مردمی را زیر سؤال می‏برند، دموکراسی را سرنگون می‏کنند، طبیعت را از بین می‏برند، انسان و آزادی‏هایش را نابود می‏نمایند. بومی کردن دائمی اقتصاد و «دست پنهانی» بازار برایشان مذهب است و بیشینه کردن سودشان دعای روزانه.

 

من این مذهب و این دعا را خشونت ساختاری می‏نامم.

 

بدهی‏های خارجی و گرسنگی دو سلاح کشتار جمعی است که توسط اربابان دنیا به‌کار می‏رود تا خلق‏ها، نیروی کارشان، مواد اولیه و رویاهایشان را به‌بردگی بکشانند.

 

١٢٢ کشور از ١٩٢ کشور دنیا در نیم‏کرهٔ جنوبی قرار دارند. جمع بدهی‏های آن‏ها از ٢١٠٠ میلیارد دلار فراتر می‏رود. بدهی‏های خارجی همانند یک چنبره عمل می‏کنند. بخش عمدهٔ ارز خارجی که یک کشور جهان سوم با صادراتش به دست می‏آورد، برای پرداخت اقساط استهلاک و بهره بدهی‏ها به‌کار می‏رود.

 

بانک‏های وام‌دهندهٔ کشورهای شمال همانند زالو رفتار می‏کنند.

 

کشور وام‌گیرندهٔ بدهکار به کم‌خونی دچار می‏شود.

 

وجود بدهی‏های خارجی مانع هرگونه سرمایه‌گذاری اجتماعی قابل توجه در آبیاری، زیرساخت‏های مربوط به راه و جاده، آموزشی، بهداشتی و به‌طریق اولی، در هرگونه صنعت می‏شود.

 

برای فقیرترین کشورها، هیچ‌گونه توسعهٔ ماندگار امکان‌پذیر نیست.

 

قتل‌عام روزانهٔ ناشی از گرسنگی در یک حالت عادی منجمد شده ادامه دارد. در هر پنج ثانیه، یک کودک زیر ١٠ سال از گرسنگی می‏میرد. در هر دقیقه، یک نفر به‌علت کمبود ویتامین آ، کور می‏شود.

 

در سال ۲۰۰۶، ۸۵۴ میلیون انسان، یعنی تقریباً یک‌دهم انسان‏های سیارهٔ ما، شدیداً و به‌گونه‌ای دائم دچار سوء‌تغذیه شده‌اند. در سال ۲۰۰۵، آن‏ها ۸۴۲ میلیون نفر بودند….

 

گزارش دربارهٔ وضعیت تغذیهٔ جهان، وابسته به سازمان فائو، که اعداد بالا را داده است، تأیید می‏کند که کشاورزی دنیا در حالت کنونی توسعهٔ نیروهای تولیدیش، می‏تواند ١٢ میلیارد موجود انسانی را به‌گونه‌ای عادی (یعنی ٢٧٠٠ کالری در روز برای یک بزرگسال) تغذیه کند.

 

ما در حال حاضر بر روی کرهٔ زمین،۲ ⁄٦ میلیارد نفر هستیم.

 

به‌عنوان نتیجه‌گیری می‏توان گفت که هیچ سرنوشت گریز‌ناپذیری وجود ندارد. کودکی که از گرسنگی می‏میرد، به قتل رسیده است.

 

نظام اقتصادی، اجتماعی و سیاسی‌ای که سرمایه‌داری شکارگر برپا ساخته است، فقط جنایتکار نیست. پوچ نیز هست.

 

این نظام به‌قتل می‏رساند، ولی بدون داشتن هیچ نیازی این کار را انجام می‏دهد.

 

باید با این نظام به‌گونه‌ای ریشه‌ای پیکار کرد.

 

کتاب من می‏خواهد سلاحی برای این پیکار باشد.

 

امید در کجاست؟ در خودداری سنجیدهٔ انسان از پذیرش پایدار دنیایی که در آن بینوایی، ناامیدی، استثمار و گرسنگی عده‌ای انبوه، آسایش نسبی اقلیتی که معمولا ًسفیدپوست و در اغلب موارد ناآگاه هستند، تغذیه می‏کند.

 

ضرورت اخلاقی در هر یک از ما وجود دارد.

 

باید آن را از خواب بیدار نمود، مقاومت را بسیج کرد و پیکار را سازمان داد.

 

من آن دیگری هستم و آن دیگری من است. ناانسانیت تحمیل شده بر آن دیگری، انسانیت را در من از بین می‏برد.

 

کارل مارکس می‏نویسد: «یک انقلابی باید بتواند صدای رویش علف را بشنود.»

 

از ۵ تا ٧ ژوئن ٢٠٠٧ در ساحلی تفریحی کنار دریای بالتیک، به‌نام «هایلیگندام» در آلمان، نشست رؤسای دولت و حکومت هشت کشور نیرومند سیاره برگزار شد.

 

یک تور فلزی بی‌انتها در دریای بالتیک قرار داده شده و دیواری از سیم‏های خاردار به‌طول ١٢ کیلومتر کار گذاشته شده بود. شناگران رزمی، یک ناو جنگی آمریکایی، هلیکوپترهای سیاه‏‌رنگ از نوع آپاچی، ۱۶ هزار پلیس، گروه‏های زبده، تک‌تیراندازهایی که روی بام خانه‏های دور و بر کمین کرده بودند، همه آماده بودند تا گروه ٨ را محافظت کنند.

 

پنج هزار روزنامه‌نگار از تمام دنیا، که در «کوهلنبورن»، دهکده کوچکی در همسایگی، سکنی گزیده بودند، رویداد را پوشش می‏دادند.

 

در «هایلیگندام»، ولادیمیر پوتین، آنگلا مرکل، جرج دبلیو بوش، و نیکلا سرکوزی کوشیدند حالت اربابان دنیا را به‌خود بگیرند.

 

تلاشی رقت‌انگیز که به سخره می‏مانست.

 

در ماه ژوئن ۲۰۰۶، پانصد شرکت از نیرومندترین شرکت‏های خصوصی فراملیتی، ۵۲ در صد تولید ناخالص جهان را کنترل می‏کردند؛ به‌عبارت دیگر، تمام ثروت ایجادشده (سرمایه ‏ها، خدمات، مال‌التجاره‏ ها، حق انحصاری اختراعات و غیره) در عرض یک سال در سیاره.

 

قارهٔ آفریقا در مرکز مذاکرات «جی ٨» قرار داشت.

 

دو نکتهٔ عمده در دستور روز بود: یکی «تضمین سرمایه‌گذاری خصوصی» و دیگری «جهان‏شمول بودن حمایت از حق انحصاری اختراعات». واژهٔ گرسنگی در دستور «هایلیگندام» قرار نداشت.

 

فراسوی دیوار، چادرها و پناهگاه‏های سرهم‌بندی شدهٔ مخالفان «جی ٨»، تا جایی که چشم کار می‏کرد، گسترده شده بود.

 

ما بیش از ۱۵۰ هزار نفر از ۴۱ کشور جهان، به‌عنوان نمایندهٔ شمار زیادی از جنبش‏های اجتماعی، کلیساها، سندیکاها، به آن‏جا رفته بودیم. طی تمام مدت زمان نشست سران و در کنار آن، ١٢٠ سمینار، بحث و مذاکرهٔ علنی و بیدار مانی سازمان داده شد. در آن‏ها، مسألهٔ بدهی‏ها، پناهندگان گرسنگی، حق بهره بردن از آب آشامیدنی، مبارزه با گیاهانی که از لحاظ ژنتیکی تغییر یافته‌اند، تغییر مکان دادن شرکت‏ها، تبعیض دستمزد زنان، استقلال بانک‏های مرکزی، مسکن غیربهداشتی، خلع‌سلاح یک‌جانبهٔ اقتصادی کشورهای جهان سوم، تروریسم، سازمان جهانی تجارت، و خصوصی‌سازی اجباری بخش دولتی به‌بحث گذاشته شد.

 

ویکتور هوگو می‏گفت: «شما نجات تنگ‌دستان را می‏خواهید. من می‏خواهم که بینوایی ناپدید گردد.»

 

یک وجدان گروهی نوین، یک برادری فوق‌العادهٔ شبانگاهی، یک انبوه بی‌نهایت از جبهه‏ های مقاومت محلی (که هماهنگ کردن آن‏ها باید صورت گیرد) در حال شکل گرفتن است.

 

یک جامعهٔ مدنی نوین جهانی، از اتحاد تمام این وجدان‏های بیدار شده، پدیدار می‏شود.

 

آن جامعه، امید موعود به عدالت، خرد و خوشبختی را به‌همراه دارد.

 

سرانجام آن نامطمئن است.

 

با وجود این، یک اطمینان وجود دارد. پابلو نرودا در پایان «سرود فراگیر» خود می‏نویسد: «آن‏ها می‏توانند تمام گل‏ها را بچینند. ولی هرگز نخواهند توانست بهار را از آن خود کنند.»

 

تارنگاشت مهر

وبلاگ:

و این فاجعه درابعادی روزبروز گسترش یابنده همچنان ادامه داشته، زندگی را تحقیرکرده ومحدوده ی حق حیات برای زندگان را تنگتر وتنگتر میکند. آیا راه دیگری بجز اندیشیدن، طرح نو ریختن و به زباله دانی تاریخ سپردن این نظام اقتصادی-اجتماعی بیمار و نفرین شده وبنای دنیایی ازجنس عدالت و دوستی وجود دارد؟   

آیا بالاخره یک روز ی درهمین سالهای نزدیک پیشاروی، انسانها صدای رویش علف را خواهند شنید!

بخاطر فرارسیدن چنان روزی بکوشیم!